Integratie

Uit: Bandcoach 5, juni 2010

Fred Meijer Zeker rond de verkiezingen voor de Tweede Kamer is het integratievraagstuk weer een hot item. In de muziek is integratie al geruime tijd een gepasseerd station. Sterker nog, zonder samensmelting van al die verschillende wereldculturen en hun muziek hadden we nooit al die mooie muziek gekregen die we nu kennen.

Een interview met jazzdrummer Pierre Courbois inspireerde me tot dit voorwoord. Ik interviewde Pierre voor het artikel over jazz, in de serie over muziekstijlen. Jazz is ruim honderd jaar geleden ontstaan in New Orleans, toen zwarte muzikanten Europese muziek probeerden na te spelen, maar daar hun eigen invulling aan gaven. Vervolgens inspireerde dit blanke muzikanten weer en zo kwam het balletje aan het rollen.

In de decennia daarna probeerden blanke en zwarte muzikanten elkaar altijd op te zoeken. Dat was niet gemakkelijk in een land als de Verenigde Staten, waar lange tijd een strenge rassenscheiding gold. Toch namen blanke orkestleiders zwarte muzikanten in dienst en andersom gebeurde dat ook. Aanvankelijk mochten zwarte en blanke muzikanten niet in dezelfde toerbus rijden en niet in hetzelfde hotel verblijven. Gelukkig staan we er inmiddels beter voor. Maar stel dat er geen muziek was geweest. Hoe had het er dan voor gestaan? Ik vermoed dat muziek op z'n minst een katalysator is geweest in de toenadering tussen blanken en zwarten in de Verenigde Staten.

Dan is er ook nog zoiets als leeftijdsdiscriminatie. Als je in Nederland boven de vijftig bent en je raakt je baan kwijt, ben je mooi in de aap gelogeerd. Ook daar kunnen we weer wat leren van de muziek, want daarin zie je dat leeftijd niet of nauwelijks een rol speelt. Leeftijdsverschillen van tientallen jaren binnen een band vormen doorgaans geen enkel probleem.

Toch kun je in de muziek wel op een andere manier tegen je leeftijd aanlopen, zo blijkt uit een anekdote van Pierre Courbois. Toen Pierre 65 werd, kreeg hij een schrijven van de maatschappij waar hij zijn instrumenten had verzekerd. Met de mededeling dat hij nog maar de helft van zijn premie hoefde te betalen. Waarom? Omdat hij volgens de verzekeraar als 65-jarige geen professioneel muzikant meer kon zijn. Hij stond nu te boek als amateur. Pierre, die nog volop musiceert, kon zijn ogen niet geloven.

Pierre Courbois is onlangs 70 jaar geworden en naar aanleiding daarvan is een boek over hem verschenen bij Uitgeverij Van Gruting, getiteld Révocation.

Fred Meijer
hoofdredacteur

Meer columns:

Reinout: Wees bijzonder

Reinout: Eerlijke kunst

Rieneke: een blik op Nancy Brick

Reinout: Aalmoes

Reinout: Kampvuur guitarman