Uitgelicht

Instrumenten: elektronische drums

 

Bandcoach 14 - december 2011

 

Elektronische drums

 

Michael Schack: ‘Elektronische drums zijn genadeloos’

 

Voor veel drummers en andere muzikanten zijn elektronische drums een volkomen onbekende wereld. Toch is het de moeite waard om die wereld eens te verkennen. Niet alleen om praktische redenen, maar zeker ook om muzikale redenen.

 

‘Doordat ik elektronisch ben gaan drummen, ben ik beter akoestisch gaan drummen’, zegt Michael Schack. “Als je op akoestische drums iets niet helemaal precies raakt, bijvoorbeeld de rim van de snaredrum of de cup van het ridebekken, wordt die onvolkomenheid enigszins gecamoufl eerd door de akoestiek van het drumstel. Maar elektronische drums zijn genadeloos. Ze geven precies door wat jij doet, dus je moet veel nauwkeuriger drummen.
Niet alleen waar en hoe je het drumstel raakt, maar ook qua ritmiek. Dat heeft zich doorvertaald naar mijn akoestisch drummen. Dat doe ik nu gerichter en stabieler dan vroeger. Je ziet ook dat jonge drummers die zijn begonnen op een elektronisch drumstel (om de buren tevreden te houden), vaak naar verhouding beter zijn. Er is veel voor te zeggen om beide te doen: akoestisch en elektronisch. Dat maakt je een complete muzikant. Zoals een gitarist akoestisch en elektrisch speelt. En een toetsenist piano, Hammond en synthesizer.’


De Belgische drummer Michael Schack is een pionier op het gebied van elektronische drums. Hij is van oorsprong een akoestische drummer en dat doet hij nog steeds, maar op dit moment heeft elektronisch drummen bij hem de overhand. Toen het merk Roland in de jaren negentig met de V-Drums het eerste complete elektronische drumstel introduceerde, was Michael er snel bij. Later volgden ook Yamaha en andere merken. Sinds 2001 is Michael demonstrateur voor Roland en reist hij hiervoor de hele wereld rond. ‘Op Zuid-Amerika na ben ik overal geweest.’ Michael heeft in zijn drumloopbaan bij meerdere bekende acts gedrumd. Momenteel drumt hij bij onder andere Soulsister, Ozark Henry, SquarElectric, V-Topia, Netsky, Milk Inc en Kate Ryan. ‘Bij Soulsister en Ozark Henry speel ik akoestisch, bij de andere acts elektronisch. Overigens heb ik geen enkele moeite met het overschakelen van elektronisch naar akoestisch en andersom. Dat is niet zo gek, want het drummen op beide soorten drumstellen is in essentie hetzelfde.’

 

Elektronische drums

 

Vergelijking met de akoestische en de elektrische gitaar

Michael is een pleitbezorger voor elektronische drums. ‘Ik ben ervan overtuigd dat elektronische drums heel groot gaan worden. Ook in de live muziek. Elektronische drums zijn inmiddels een volwaardig instrument en ze verdienen een plek op het podium. Je ziet ook dat dit steeds meer gebeurt. Bijvoorbeeld bij Robbie Williams.’ Van het begin af aan is Michael gefascineerd door het elektronisch drummen. ‘Het zijn de klanken van vandaag en morgen, die je ook nog eens live kunt spelen. Ik maak zelf altijd de vergelijking met de akoestische en de elektrische gitaar. Na de uitvinding van de elektrische gitaar in de jaren dertig heeft het nog tot de jaren vijftig geduurd voordat de elektrische gitaar echt een plek had op het live podium. Elektronische drums ondergaan hetzelfde proces. Eerst moeten er artiesten successen mee boeken.’

Praktische voordelen van elektronische drums

Kiezen voor elektronische drums kan een praktische keuze zijn of een muzikale keuze of allebei. ‘Een enorm praktisch voordeel van elektronische drums is het lage akoestische geluidsniveau. Je kunt op je zolderkamer helemaal los gaan, zonder dat iemand daar last van heeft. Desnoods zet je een koptelefoon op. Ook kun je thuis naar hartenlust experimenteren en componeren, wat je als drummer weer verder kan brengen.’
Ook in oefenruimtes en in bepaalde live settings kunnen elektronische drums heel praktisch zijn. Je klinkt nooit te luid, hoe hard je ook slaat. Dus in een kroeg of zaal met een streng afgestelde dB-limiter (waar drums vaak de ‘boosdoener’ zijn), kunnen elektronische drums problemen voorkomen.
Nog een praktisch voordeel: je hebt geen microfoons nodig om elektronische drums uit te versterken.
Overigens zit er geen verschil tussen akoestische en elektronische drums als het gaat om de tijd die je nodig hebt voor het opbouwen en de soundcheck. Ook leuk: je kunt ieder onderdeel van je elektronische drumstel een klank toewijzen. Wil je diepere toms? Die hoef je dan niet te kopen, maar je stelt het gewoon in. Ieder elektronisch drumstel herbergt verschillende types drumstellen en per onderdeel kun je ook kiezen.

Vrijwel altijd muzikale keuze

Tot zover de praktische overwegingen. Volgens Michael is het een veelgemaakte vergissing dat kiezen voor elektronische drums een louter praktische keuze is. ‘Bij optredens is het kiezen voor elektronische drums vrijwel altijd een muzikale keuze’, aldus Michael. ‘Die keuze is vaak gebonden aan het genre. In een bluesrocktrio of in een jazzcombo met contrabas en piano zul je niet gauw elektronische drums zien. In de rock ook niet, hoewel je daar wel een verandering in ziet. Maar in bepaalde genres hebben elektronische drums een uitgesproken rol en ze zijn een onmisbaar ingrediënt. In de popmuziek van vandaag hoor je veel elektronische drums.’


Juist doordat Michael elektronisch speelt, is hij in bepaalde bands terechtgekomen. ‘Dat was niet gebeurd als ik alleen akoestisch had gespeeld. Ik zoek ook altijd naar de meerwaarde van elektronische drums in een live setting. Als ik bij Netsky of Milk Inc akoestisch zou drummen, zou er niemand dansen. Door de specifi eke beatklanken van mijn elektronische drums creëer je een sfeer en komt het publiek in beweging.’ Wat elektronische drums overigens wel missen ten opzichte van akoestische drums, is het akoestische samenspel met de ruimte. Een akoestisch drumstel klinkt in iedere ruimte anders. Dat geldt niet voor een elektronisch drumstel. Dat kan een praktisch voordeel zijn, zeker bij problematische ruimtes, maar ook een gemis. Roland lost dat op door in zijn V-Drums zogeheten ‘ambiance’ toe te voegen, zodat je in het geluid wel een ruimte ervaart, die ook is in te stellen.

Het verschil dat een drummer ervaart

Is elektronisch drummen wezenlijk anders dan akoestisch drummen? ‘Natuurlijk zijn er verschillen’, aldus Michael. ‘Een belangrijk verschil is waar het geluid vandaan komt. Bij een akoestisch drumstel komt het uit de ketel of van het bekken, dus uit het drumstel zelf. Bij het elektronisch drumstel komt het uit de speakers. Dat is het grootste verschil dat een drummer ervaart en eigenlijk ook het enige. Want fysiek zijn er geen verschillen. Je gebruikt dezelfde stokken, dezelfde pedalen, hetzelfde krukje en je slaat met stokken. Dat is op allebei precies hetzelfde. Vanuit lichamelijk perspectief zijn er geen verschillen. Daarom kan ik ook gemakkelijk overschakelen, zelfs als ik een paar weken alleen maar elektronisch heb gespeeld.’
Uiteraard zijn er (naast de plek waar het geluid vandaan komt) wel andere ‘natuurkundige’ verschillen. Maar die maken het elektronisch drummen niet wezenlijk anders dan akoestisch drummen, volgens Michael. Je slaat niet op vellen en metalen bekkens, maar op zogeheten pads. Het vel van een drumpad trilt niet mee. En een bekken (cymbal) pad is kleiner dan een metalen bekken, omdat hij anders te zwaar wordt, wat te belastend is bij het spelen. ‘Daar moet je aan wennen, maar het is normaal gesproken geen probleem’, vindt Michael.

De aanschaf van een elektronisch drumstel

Stel je bent drummer en je hebt na lang wikken en wegen besloten om een elektronisch drumstel aan te schaffen. Hoe maak je de juiste keuze? En hoe duur moet je gaan? ‘Er is veel keuze’, antwoordt Michael. ‘Als mij hierover advies wordt gevraagd, zeg ik altijd: wil je gewoon ergens op slaan of wil je echt drummen? In het eerste geval maakt het niet veel uit wat je koopt. Hoewel je wel moet beseffen dat je ergens op slaat en dat drumstellen van een goedkope kwaliteit daardoor maar kort meegaan. Wil je echt drummen, ga dan voor kwaliteit. Dat hoeft niet per se duizenden euro’s te kosten. Voor zo’n duizend euro kun je al een goed elektronisch drumstel kopen.’
Heel belangrijk voor de kwaliteit van het drumstel is de snelheid van de module, vervolgt Michael. ‘Die moet met een minimale vertraging (latency) de slag op de pad omzetten naar geluid. Nul latency bestaat niet, er is altijd wel iets vertraging. De snelste module van Roland heeft een latency van drie milliseconden. Als je snelle muziek speelt en je hebt een latency van bijvoorbeeld zeven milliseconden, dan ervaar je die doorgaans ook. Bij langzamere muziek is dat minder een probleem. Probeer het zeker uit in de winkel. Ga achter het drumstel zitten, speel een snelle partij en luister of je latency ervaart. Merk je die en je gaat voor kwaliteit? Ga dan niet voor dat drumstel.’
Ook de kwaliteit van de pads is belangrijk. ‘Een pad moet goed aanvoelen als je er op slaat. Dat betekent dat hij een bepaalde weerstand moet bieden. En hij moet zeer accuraat de dynamiek van je drummen doorgeven naar de module. Je moet dus goed het verschil kunnen horen tussen harder en zachter slaan. Gebruik hiervoor de stokken die je altijd gebruikt. Neem dus je eigen stokken mee naar de winkel. Stokken zijn heel persoonlijk. Je moet ook beslist niet van stokken veranderen als je van akoestisch naar elektronisch gaat.’

Elektronica en drums in een historisch perspectief

Michael plaatst de opkomst en de rol van de elektronische drums in een muziekhistorisch perspectief. ‘De geschiedenis van de combinatie drums en elektronica gaat vijftig jaar terug. Halverwege de vorige eeuw had je al elektronische orgels met een ritmebox. Die wordt nog wel eens gebruikt in sommige nummers, om een bepaalde sfeer of een bepaald effect te creëren. In de jaren zeventig en tachtig kwam de drumcomputer op. Gevreesd werd dat deze de drummer uit de studio zou verdrijven, maar dat is niet gebeurd. De drumcomputer heeft er wel voor gezorgd dat drummers beter zijn gaan drummen, vooral als het gaat om tempostabiliteit. Bij studio-opnames wordt vrijwel altijd met een clicktrack gewerkt en een goede drummer kan daarmee omgaan.’


Wat betreft muziek en muziekbeleving leven we volgens Michael nu in een gouden tijd. ‘Zeker in de Benelux en het Verenigd Koninkrijk wordt grensverleggende muziek gemaakt. Veel mensen denken dat al het nieuwe uit Amerika komt, maar dat is echt niet zo. Je ziet ook dat allerlei muziekstijlen gewoon naast elkaar kunnen bestaan, zelfs in kleine landen als Nederland en België. Dat is fantastisch. Er zijn nog nooit zoveel mensen naar live concerten gegaan als nu. En die concerten zijn ook nog eens heel goed. Internet, met onder meer YouTube, is een geweldig kanaal waarlangs vernieuwende muzikanten zich kunnen uiten. Ik vind het geweldige ontwikkelingen en daar passen elektronische drums uitstekend in. Elektronische drums zijn een volwaardig instrument en ik ben ervan overtuigd dat ze een grote toekomst hebben. Ook in de live muziek.’

 

Michael Schack

 

Tips van drummer Michael Schack

  • Drum op een elektronisch drumstel net zoals je op een akoestisch drumstel drumt, met dezelfde stokken.
  • Speel de muziek die je wilt spelen. Dan word je de betere drummer die je graag wilt worden. Speel mee met opnames, ook met computergeprogrammeerde opnames. Daar kun je veel van leren.
  • Creëer je eigen drumpersoonlijkheid. Trek je niks aan van die duizenden verschillende meningen om je heen, maar maak je eigen plan. Trek je wel iets aan van de mening van je medebandleden, als het over samenspelen gaat.
  • Lees, luister en bekijk alle informatie over drummen die je maar kunt vinden. Google je dus suf op dit onderwerp.

 

In de thrash metal

In de thrash metal wordt doorgaans op een dubbele bassdrum gespeeld, op een heel hoog tempo. Die bassdrum komt dan als het ware als een mitrailleur uit de speakers. Om dat effect zo goed mogelijk uit de verf te laten komen, wordt de bassdrum getriggerd. Dat wil zeggen: de klap op de bassdrum wordt geregistreerd en vervolgens elektronisch bewerkt naar een geluid. Dat geluid wordt weer gemengd met het akoestische geluid, met het bekende mitrailleureffect. Ook in andere muziekstijlen worden akoestische drums elektronisch getriggerd.

 

 

Geen blessures door elektronisch drummen

De pads van een elektronisch drumstel voelen en reageren anders dan akoestische drumvellen. Kan dat belastend zijn voor je gewrichten, met eventuele blessures tot gevolg? ‘Daar zijn vroeger wel ongelukken mee gebeurd, toen er nog pads waren met een hard oppervlak’, weet Michael. ‘Maar daar hoef je bij de kwaliteitsdrumstellen van nu niet bang voor te zijn. De moderne pads voelen heel goed aan. Zo gebruikt Roland zogeheten mesh heads en Yamaha heeft siliconen kussens.’

 

Triggering

Een belangrijke term in de wereld van de elektronische drums is triggering. Het heeft betrekking op het omzetten van ‘de klap’ naar een geluidssignaal. Triggering is daarmee de kapstok voor verschillende begrippen rond elektronische drums. Denk aan triggering speed (latency, zie artikel), triggering dynamics (dynamiek, verschil tussen hard en zacht), triggering quality (stabiliteit, wordt de opdracht steeds juist doorgegeven) en triggering sound (de weergegeven klank).

 

Door Fred Meijer
Foto’s: Archief Michael Schack
Met dank aan Michael Schack, drummer. Zie ook www.michaelschack.com, www.youtube.com/michaelschack en www.facebook.com/drummermichaelschack.

 

 

 


 

Bewaarde artikelen

 

Bandcoach-sessies

Bandcoachsessie: The Naked Sweet Dreams

Bandcoachsessie: Fromiss meets McChicks

Bandcoachsessie: Suitcase Money

Bandcoachsessie: Izegrim on stage

 

Instrumenten

Instrumenten: de blazerssectie

Instrumenten: gitaareffecten

Instrumenten: elektronische drums

Instrumenten: drums

Instrumenten: de basgitaar

 

Tips voor (band-)muzikanten

Social media voor muzikanten

Ben je goed verzekerd als muzikant?

Spelen op een festival

Van plankenkoorts tot podiumangst

 

Apparatuur

Homerecording - get started!

De JamHub

Verzameld productnieuws

 

Gratis proefnummer

maart/april/mei 2014

In Bandcoach 26
(maart/april/mei 2014)

  • Instrument: Ukulele
  • Interview Venice
  • Bandcoach op bezoek bij Mind
  • Podiumequipment: Live geluid
  • Workshop Videoclip Scriptwriting
  • Muziekacademie: Gevoel en verstand
  • Profs: Jazzmuzikant Louk Boudesteijn
  • Zangtechniek: Zangblessures
  • Column Reinout
  • Productnieuws drums - toetsen - techniek - gitaar - bas
  • Columns - Agenda

 

En nog veel meer!


Follow Bandcoach_eu on Twitter

 


Schrijf je in op de nieuwsbrief:

*  E-mail adres:


 

agenda

 


 

Bandcoach nieuws

 

Eerste festivalnamen Jazzdag 2014

 

Open dag Rikkers Gitaarbouw

 

Nieuwe programmaonderdelen Muzikantendag on Tour

 

Embed Tax wordt terug gevorderd

 

1093 aanmeldingen voor Popronde 2014, wederom record verbroken

 

Alle berichten...

 


 

 

Neem nu een abonnement